← 15 September 2026's Current Affairs · Science & Tech GS-3 Prelims ★★★★★ Mains ★★★★☆
चांद्रयान-1 च्या आकडेवारीवरून चंद्रावरील सर्वात जुन्या आघाती विवरांपैकी एकाचा संकेत
बातमीत का?
चंद्राच्या सर्वात जुन्या विवरांपैकी एक, भारताच्याच यानाने शोधलेला: GS3 अवकाश मोहिमेतील तथ्य
चांद्रयान-1 च्या माहितीच्या नव्या विश्लेषणावरून असे सूचित होते की या मोहिमेने चंद्रावरील सर्वात जुन्या आघाती (इम्पॅक्ट) विवरांपैकी एक शोधले असावे.
Why it matters: asked in UPSC 2010; GS-3 core; factual, Prelims-type
What you need to know
2 मिनिटे
भारताच्या चांद्रयान-1 (Chandrayaan-1) मोहिमेतील माहितीच्या नव्या विश्लेषणावरून असे सूचित होते की या मोहिमेने चंद्रावरील सर्वात जुन्या आघाती विवरांपैकी (इम्पॅक्ट बेसिन) एक शोधले असावे.
भारतीय अवकाश संशोधन संस्थेने (इस्रो - ISRO) 2008 मध्ये प्रक्षेपित केलेली चांद्रयान-1 ही भारताची पहिली चांद्र मोहीम होती आणि तिच्यामध्ये मून इम्पॅक्ट प्रोब (Moon Impact Probe - MIP) यासह विविध उपकरणे होती, ज्यामुळे चंद्राच्या पृष्ठभागावर पाण्याच्या रेणूंच्या अस्तित्वाची पुष्टी होण्यास मदत झाली.
चंद्राच्या भूवैज्ञानिक इतिहासाचा अभ्यास करणारे शास्त्रज्ञ या मोहिमेतील माहितीचे विश्लेषण अजूनही करत आहेत.
स्रोत: Indian Express · Topper IAS editorial
महत्त्वाची तथ्ये
Remember these
- चांद्रयान-1 ही इस्रोची पहिली चांद्र मोहीम होती, जी 2008 मध्ये प्रक्षेपित करण्यात आली
- तिच्यामध्ये मून इम्पॅक्ट प्रोब (MIP) होते, ज्यामुळे चंद्राच्या पृष्ठभागावरील पाण्याच्या रेणूंची पुष्टी होण्यास मदत झाली
- तिच्या जुन्या माहितीच्या नव्या विश्लेषणावरून आता चंद्रावरील सर्वात जुन्या आघाती विवरांपैकी एकाचा संकेत मिळतो
- चंद्राच्या भूवैज्ञानिक इतिहासाचे धागेदोरे शोधण्यासाठी शास्त्रज्ञ चांद्रयान-1 च्या माहितीचा अभ्यास करत आहेत
पूर्व · मुख्य
How the exam will ask it
पूर्व
- 2008 मध्ये प्रक्षेपित झालेली चांद्रयान-1 ही भारताची पहिली चांद्र मोहीम होती
- चांद्रयान-1 वरील मून इम्पॅक्ट प्रोबने (MIP) चंद्रावर पाण्याच्या रेणूंच्या अस्तित्वाची पुष्टी होण्यास मदत केली
- चांद्रयान-1 च्या माहितीच्या अलीकडील पुनर्विश्लेषणावरून चंद्रावरील सर्वात जुन्या आघाती विवरांपैकी एक सापडल्याचे सूचित होते
मुख्य
सामान्य अध्ययन पेपर 3 (विज्ञान आणि तंत्रज्ञान/अवकाश) साठी संबंधित: चांद्रयान-1 सारख्या जुन्या मोहिमा प्रक्षेपणानंतर अनेक वर्षांनीही नवीन वैज्ञानिक निष्कर्ष देत राहतात, यावरून दीर्घकालीन माहिती-संग्रहण (डेटा आर्काइव्हिंग) आणि पुनर्विश्लेषणाचे महत्त्व अधोरेखित होते. यामुळे भारताच्या चांद्र कार्यक्रमात सातत्यपूर्ण गुंतवणुकीची आणि पूर्वीच्या मोहिमांमधून जास्तीत जास्त वैज्ञानिक लाभ मिळवण्यासाठी सशक्त माहिती-सामायिकरण (डेटा-शेअरिंग) चौकटीची गरज अधोरेखित होते.
PYQ connection
A question UPSC has already asked on this
In the context of space technology, what is "Bhuvan", recently in the news?
- A mini satellite launched by ISRO for promoting the distance education in India
- The name given to the next Moon Impact Probe, for Chandrayan-II
- A geoportal of ISRO with 3 D imaging capabilities of India
- A space telescope developed by India
उत्तर पहा
उत्तर: C
Why this matters: today's issue is directly connected to a concept UPSC has already tested. Read the story with this question in mind.
Practise this PYQ →Quick recall
Answer before you reveal
चांद्रयान-1, भारताची पहिली चंद्र मोहीम जिने चंद्राच्या पृष्ठभागावर पाण्याचे रेणू शोधण्यास मदत केली, ती कोणत्या वर्षी प्रक्षेपित करण्यात आली?
- 2013
- 2008
- 2019
- 2023
उत्तर पहा
उत्तर: B — इस्रोने 2008 मध्ये प्रक्षेपित केलेल्या चांद्रयान-1 मध्ये मून इम्पॅक्ट प्रोब यांसारखी उपकरणे होती आणि त्याने चंद्राच्या पृष्ठभागावर पाण्याच्या रेणूंच्या अस्तित्वाची पुष्टी करण्यास मदत केली.
Convert this topic into marks
Today's 10-MCQ test · instant analysis · Powered by AdaptIQ