← 15 September 2026's Current Affairs · Environment GS-3 Prelims ★★★★☆ Mains ★★★★☆
ਅਸਾਮ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੇ 100% ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ
ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ?
ਅਸਾਮ ਨੇ 100% ਰੇਲ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ — ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਉਹ ਤੱਥ ਜੋ GS3 ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਅਸਾਮ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਜਲੀਕ੍ਰਿਤ (electrified) ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ (Indian Railways) ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਮਿਸ਼ਨ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
Why it matters: GS-3 core; factual, Prelims-type
What you need to know
2 ਮਿੰਟ
ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਾਡ-ਗੇਜ (broad-gauge) ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਜਲੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਅਸਾਮ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਰੇਲਵੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਜਲੀਕ੍ਰਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਨਾਲ ਡੀਜ਼ਲ ਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ (traction) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਲਣ ਦੀ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸ ਦੋਵੇਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਤੱਕ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਪਰਕ (connectivity) ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰੋਤ: Indian Express · Topper IAS editorial
ਮੁੱਖ ਤੱਥ
Remember these
- ਅਸਾਮ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੇ 100% ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ
- ਇਹ ਕਦਮ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਬ੍ਰਾਡ-ਗੇਜ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ
- ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਨਾਲ ਡੀਜ਼ਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਲਣ ਦੀ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸ ਘਟਦੇ ਹਨ
- ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਤੱਕ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰੀ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ
ਪ੍ਰੀਲਿਮਜ਼ · ਮੇਨਜ਼
How the exam will ask it
ਪ੍ਰੀਲਿਮਜ਼
- ਅਸਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੇਲਵੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ 100% ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
- ਰੇਲਵੇ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਬ੍ਰਾਡ-ਗੇਜ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
- ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਨਾਲ ਡੀਜ਼ਲ ਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮੇਨਜ਼
GS ਪੇਪਰ 3 - ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ/ਰੇਲਵੇ: ਅਸਾਮ ਦੇ ਰੇਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਪੂਰਾ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਡੀਜ਼ਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਜ਼, ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਰੇਲ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਨੈੱਟ-ਜ਼ੀਰੋ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸਕ (net-zero carbon emitter) ਟੀਚੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦੀ ਭੌਤਿਕ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਏਕੀਕਰਨ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਾਹ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟਾਕ (rolling stock) ਦੇ ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ, ਮਾਲ ਗਲਿਆਰੇ (freight corridor) ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ-ਮੀਲ (last-mile) ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੈ।
Quick recall
Answer before you reveal
ਅਸਾਮ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ 100% ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਦੀ ਹਾਲੀਆ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ:
- ਸਾਰੀਆਂ ਮੀਟਰ-ਗੇਜ ਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਡ-ਗੇਜ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ
- ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦਾ ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਕਰਨਾ
- ਈਂਧਨ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਾਡ-ਗੇਜ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਪੂਰਾ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ
- ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ
ਜਵਾਬ ਵੇਖੋ
ਜਵਾਬ: C — ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਡੀਜ਼ਲ ਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ, ਈਂਧਨ ਲਾਗਤ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਾਡ-ਗੇਜ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਪੂਰਾ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
Convert this topic into marks
Today's 10-MCQ test · instant analysis · Powered by AdaptIQ