← 15 September 2026's Current Affairs · Science & Tech GS-3 Prelims ★★★★★ Mains ★★★★☆
ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୧ (Chandrayaan-1) ତଥ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ରର ସବୁଠାରୁ ପୁରାତନ ଆଘାତ ଅବବାହିକା (impact basin) ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ପ୍ରତି ସଙ୍କେତ କରୁଛି
ଖବରରେ କାହିଁକି?
ଚନ୍ଦ୍ରର ସବୁଠାରୁ ପୁରାତନ ଅବବାହିକାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ, ଭାରତର ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରୋବ ଦ୍ୱାରା ଆବିଷ୍କୃତ: GS3 ମହାକାଶ ମିଶନ ତଥ୍ୟ
ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୧ ତଥ୍ୟର ନୂତନ ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ଜଣାପଡ଼ୁଛି ଯେ ଏହି ମିଶନ ଚନ୍ଦ୍ରର ସବୁଠାରୁ ପୁରାତନ ଆଘାତ ଅବବାହିକାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଏକକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲା ବୋଲି ମନେହେଉଛି।
Why it matters: asked in UPSC 2010; GS-3 core; factual, Prelims-type
What you need to know
2 ମିନିଟ
ଭାରତର ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୧ (Chandrayaan-1) ମିଶନର ତଥ୍ୟର ନୂତନ ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ସୂଚିତ ହେଉଛି ଯେ ଏହା ଚନ୍ଦ୍ରର ସବୁଠାରୁ ପୁରାତନ ଆଘାତ ଅବବାହିକାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଏକକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲା।
୨୦୦୮ (2008) ମସିହାରେ ଇସ୍ରୋ (ISRO) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୧ ଥିଲା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶନ, ଯେଉଁଥିରେ ମୁନ୍ ଇମ୍ପାକ୍ଟ ପ୍ରୋବ (Moon Impact Probe, MIP) ସହ ଅନେକ ଉପକରଣ ରହିଥିଲା, ଯାହା ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ଜଳ ଅଣୁ (water molecules) ର ଉପସ୍ଥିତି ନିଶ୍ଚିତ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା।
ଚନ୍ଦ୍ରର ଭୂତାତ୍ତ୍ୱିକ ଇତିହାସ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହି ମିଶନର ତଥ୍ୟକୁ ଲଗାତାର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିଚାଲିଛନ୍ତି।
ଉତ୍ସ: Indian Express · Topper IAS editorial
ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ
Remember these
- ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୧ ଥିଲା ଇସ୍ରୋ (ISRO) ର ପ୍ରଥମ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶନ, ୨୦୦୮ (2008) ରେ ପ୍ରକ୍ଷେପିତ
- ଏଥିରେ ମୁନ୍ ଇମ୍ପାକ୍ଟ ପ୍ରୋବ (Moon Impact Probe, MIP) ରହିଥିଲା, ଯାହା ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ଜଳ ଅଣୁର ଉପସ୍ଥିତି ନିଶ୍ଚିତ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା
- ଏହାର ପୁରୁଣା ତଥ୍ୟର ନୂତନ ବିଶ୍ଳେଷଣ ବର୍ତ୍ତମାନ ଚନ୍ଦ୍ରର ସବୁଠାରୁ ପୁରାତନ ଆଘାତ ଅବବାହିକାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ପ୍ରତି ସଙ୍କେତ କରୁଛି
- ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରର ଭୂତାତ୍ତ୍ୱିକ ଇତିହାସ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସୂତ୍ର ପାଇଁ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୧ ତଥ୍ୟକୁ ଲଗାତାର ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଛନ୍ତି
ପ୍ରିଲିମ୍ସ · ମେନ୍ସ
How the exam will ask it
ପ୍ରିଲିମ୍ସ
- ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୧, ୨୦୦୮ (2008) ରେ ପ୍ରକ୍ଷେପିତ, ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶନ ଥିଲା
- ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୧ରେ ଥିବା ମୁନ୍ ଇମ୍ପାକ୍ଟ ପ୍ରୋବ (MIP) ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଜଳ ଅଣୁର ଉପସ୍ଥିତି ନିଶ୍ଚିତ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା
- ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୧ ତଥ୍ୟର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପୁନଃ-ବିଶ୍ଳେଷଣ ଚନ୍ଦ୍ରର ସବୁଠାରୁ ପୁରାତନ ଆଘାତ ଅବବାହିକାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଏକର ଚିହ୍ନଟ ପ୍ରତି ସଙ୍କେତ କରୁଛି
ମେନ୍ସ
GS ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ୩ (ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି/ମହାକାଶ) ପାଇଁ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ: ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୧ ପରି ପୁରୁଣା ମିଶନଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରକ୍ଷେପଣର ବର୍ଷ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ନୂତନ ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଚାଲିଛନ୍ତି, ଯାହା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ତଥ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ପୁନଃ-ବିଶ୍ଳେଷଣର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ରେଖାଙ୍କିତ କରେ। ଏହା ଭାରତର ଚନ୍ଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ନିରନ୍ତର ନିବେଶ ଏବଂ ପୂର୍ବ ମିଶନଗୁଡ଼ିକରୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଲାଭକୁ ସର୍ବାଧିକ କରିବା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ତଥ୍ୟ-ବଣ୍ଟନ (data-sharing) ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଦର୍ଶାଏ।
PYQ connection
A question UPSC has already asked on this
In the context of space technology, what is "Bhuvan", recently in the news?
- A mini satellite launched by ISRO for promoting the distance education in India
- The name given to the next Moon Impact Probe, for Chandrayan-II
- A geoportal of ISRO with 3 D imaging capabilities of India
- A space telescope developed by India
ଉତ୍ତର ଦେଖନ୍ତୁ
ଉତ୍ତର: C
Why this matters: today's issue is directly connected to a concept UPSC has already tested. Read the story with this question in mind.
Practise this PYQ →Quick recall
Answer before you reveal
ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୧, ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ଜଳ ଅଣୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିବା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶନ, କେଉଁ ବର୍ଷ ଉତକ୍ଷେପଣ ହୋଇଥିଲା?
- 2013
- 2008
- 2019
- 2023
ଉତ୍ତର ଦେଖନ୍ତୁ
ଉତ୍ତର: B — ISRO ଦ୍ୱାରା ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ଉତକ୍ଷେପିତ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୧ରେ ମୁନ ଇମ୍ପାକ୍ଟ ପ୍ରୋବ ସମେତ ଉପକରଣ ଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ଜଳ ଅଣୁର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା।
Convert this topic into marks
Today's 10-MCQ test · instant analysis · Powered by AdaptIQ