← 16 September 2026's Current Affairs · International Relations GS-3 Prelims ★★★★☆ Mains ★★★★★
नेपाळच्या पूर पुनर्वसनातून यूएनच्या लॉस अँड डॅमेज फंडातील (Loss and Damage Fund) त्रुटी उघड
बातमीत का?
नेपाळमधील पुरात हजाराहून अधिक जणांचा मृत्यू — तरीही लॉस अँड डॅमेज फंडातून मदत का मिळत नाही?
नेपाळच्या पूर पुनर्वसन प्रक्रियेने कॉप27 (COP27) नंतर हवामान-असुरक्षित देशांच्या मदतीसाठी स्थापन झालेल्या यूएनच्या लॉस अँड डॅमेज फंडाच्या संथ वितरणावर प्रकाश टाकला आहे.
Why it matters: GS-3 core; factual, Prelims-type
What you need to know
2 मिनिटे
हजाराहून अधिक लोकांचा बळी घेणाऱ्या अलीकडील अचानक आलेल्या पुरांमधून नेपाळच्या पुनर्वसन प्रक्रियेने, हवामान आपत्तींचा सामना करणाऱ्या असुरक्षित देशांच्या मदतीसाठी संयुक्त राष्ट्रांच्या हवामान आराखड्याअंतर्गत स्थापन झालेल्या लॉस अँड डॅमेज फंडाच्या संथ वितरणाकडे लक्ष वेधले आहे.
अपरिवर्तनीय हवामान परिणामांना सामोरे जाणाऱ्या देशांना आर्थिक मदत देण्यासाठी कॉप27 (COP27) वाटाघाटींनंतर हा फंड औपचारिकपणे स्थापन करण्यात आला.
निधी योगदान आणि वितरण यंत्रणेवरील वादांमुळे त्याची अंमलबजावणी वारंवार लांबणीवर पडली आहे.
स्रोत: Indian Express · Topper IAS editorial
महत्त्वाची तथ्ये
Remember these
- नेपाळमधील अचानक आलेल्या पुरांमध्ये 1,000 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे
- कॉप27 (COP27) वाटाघाटींनंतर लॉस अँड डॅमेज फंडाची औपचारिक स्थापना करण्यात आली
- अपरिवर्तनीय परिणामांना सामोरे जाणाऱ्या हवामान-असुरक्षित देशांच्या मदतीसाठी हा फंड यूएनएफसीसीसी (UNFCCC) अंतर्गत कार्यरत आहे
- योगदान आणि निधी वितरण यंत्रणेवरील वादांमुळे निधी वितरण वारंवार लांबणीवर पडले आहे
पूर्व · मुख्य
How the exam will ask it
पूर्व
- कॉप27 (COP27) शिखर परिषदेनंतर यूएनएफसीसीसी (UNFCCC) आराखड्याअंतर्गत लॉस अँड डॅमेज फंडाची स्थापना करण्यात आली.
- पूरांसारख्या अपरिवर्तनीय हवामान परिणामांसाठी विकसनशील देशांना आर्थिक मदत देणे हा या फंडाचा उद्देश आहे.
- कोणी योगदान द्यावे आणि निधीचे वितरण कसे व्हावे यावरील मतभेदांमुळे फंडाच्या अंमलबजावणीस विलंब होत आहे.
मुख्य
जीएस पेपर 3 - पर्यावरण/आंतरराष्ट्रीय हवामान यंत्रणा: नेपाळमधील अचानक आलेल्या पुराच्या आपत्तीने असुरक्षित देशांपर्यंत हवामान-वित्तपुरवठा संथ गतीने पोहोचण्याची मानवी किंमत दाखवून दिली आहे. कॉप27 (COP27) नंतर यूएनएफसीसीसी (UNFCCC) अंतर्गत स्थापन झालेला लॉस अँड डॅमेज फंड नेमके अशाच नुकसानीला सामोरे जाण्यासाठी तयार करण्यात आला होता, मात्र निधी योगदान आणि वितरण नियमांवरील सततच्या वादांमुळे त्याची परिणामकारकता खुंटली आहे. बंधनकारक योगदान वचनबद्धता, आपत्तिग्रस्त देशांसाठी सुलभ केलेले पात्रता निकष आणि जलद आपत्कालीन वितरण व्यवस्था यांतच पुढील मार्ग आहे.
Quick recall
Answer before you reveal
नेपाळमध्ये अलीकडेच आलेल्या अचानक पुरानंतर ज्याच्या संथ वितरणावर प्रकाशझोत पडला, तो लॉस अँड डॅमेज फंड (Loss and Damage Fund) कोणत्या आंतरराष्ट्रीय संस्थेच्या चौकटीअंतर्गत स्थापन करण्यात आला?
- जागतिक बँक (World Bank)
- जागतिक हवामानशास्त्र संघटना (World Meteorological Organization)
- आशियाई विकास बँक (Asian Development Bank)
- संयुक्त राष्ट्र हवामान बदल फ्रेमवर्क करार (United Nations Framework Convention on Climate Change - UNFCCC)
उत्तर पहा
उत्तर: D — COP27 मधील वाटाघाटींनंतर UNFCCC च्या अंतर्गत लॉस अँड डॅमेज फंडाची औपचारिक स्थापना करण्यात आली, ज्याचा उद्देश हवामान-संबंधित आपत्तींना तोंड देणाऱ्या देशांना आर्थिक मदत पुरवणे हा आहे.
Convert this topic into marks
Today's 10-MCQ test · instant analysis · Powered by AdaptIQ