← 15 September 2026's Current Affairs · Economy GS-3 Prelims ★★★★☆ Mains ★★★★★
विजापुरात सरकारी मनुका प्रक्रिया प्रकल्प प्रस्तावित
बातमीत का?
कर्नाटकचा अग्रगण्य द्राक्ष पट्टा अजूनही वाळवण्यासाठी महाराष्ट्रात पाठवला जातो: जीएस३ मूल्यवर्धन उपाय
द्राक्ष उत्पादक शेतकऱ्यांचा वाहतूक खर्च कमी करण्यासाठी आणि स्थानिक मूल्यवर्धन साधण्यासाठी कर्नाटकने विजापुरात मनुका प्रक्रिया प्रकल्प (Raisin-Processing Unit) प्रस्तावित केला आहे.
Why it matters: GS-3 core; factual, Prelims-type
What you need to know
2 मिनिटे
राज्य सरकारने विजापुरात मनुका प्रक्रिया प्रकल्प प्रस्तावित केला असून, यामुळे द्राक्ष उत्पादक शेतकऱ्यांना महाराष्ट्रातील प्रक्रिया केंद्रांपर्यंत उत्पादन वाहतूक करण्याचा खर्च कमी होण्यास मदत होईल.
विजापुर जिल्हा हा कर्नाटकातील आघाडीच्या द्राक्ष उत्पादक प्रदेशांपैकी एक असून, येथील उत्पादनाचा मोठा हिस्सा बाजारपेठेसाठी मनुक्यांच्या स्वरूपात वाळवला जातो.
स्थानिक प्रक्रिया सुविधा राज्यातच मूल्यवर्धन साधण्यासाठी आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवण्यासाठी उद्दिष्ट ठेवते.
स्रोत: The Hindu · Topper IAS editorial
महत्त्वाची तथ्ये
Remember these
- विजापुर जिल्हा हा कर्नाटकातील आघाडीच्या द्राक्ष उत्पादक प्रदेशांपैकी एक आहे
- विजापुरच्या द्राक्ष उत्पादनाचा मोठा हिस्सा बाजारपेठेसाठी मनुक्यांच्या स्वरूपात वाळवला जातो
- शेतकरी सध्या उत्पादन महाराष्ट्रातील प्रक्रिया केंद्रांना पाठवतात, ज्यामुळे वाहतूक खर्च वाढतो
- राज्य सरकारने विजापुरातच मनुका प्रक्रिया प्रकल्प उभारण्याचा प्रस्ताव मांडला आहे
- या प्रकल्पाचे उद्दिष्ट स्थानिक पातळीवर मूल्यवर्धन करणे आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे आहे
पूर्व · मुख्य
How the exam will ask it
पूर्व
- कर्नाटकातील विजापुर जिल्हा हा एक आघाडीचा द्राक्ष उत्पादक आणि मनुका उत्पादक प्रदेश आहे.
- विजापुरात राज्य सरकारने प्रस्तावित केलेल्या मनुका प्रक्रिया प्रकल्पाचे उद्दिष्ट शेतकऱ्यांचे राज्याबाहेरील (महाराष्ट्रातील) प्रक्रिया सुविधांवरील अवलंबित्व कमी करणे आहे.
मुख्य
जीएस पेपर ३ - कृषी/कृषी-प्रक्रिया: विजापुरसारख्या प्रमुख उत्पादक जिल्ह्यातील द्राक्ष उत्पादक शेतकऱ्यांना मूल्यवर्धनासाठी उत्पादन राज्याबाहेर पाठवावे लागल्याने मोठा वाहतूक खर्च सोसावा लागतो, ही या समस्येची मूळ बाजू आहे. स्थानिक मनुका प्रक्रिया प्रकल्प प्रक्रिया व मूल्यवर्धन कर्नाटकातच राखून हा प्रश्न सोडवतो आणि थेट शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवतो. असे लाभ टिकवण्यासाठी पुढील मार्ग म्हणजे क्लस्टर-आधारित कृषी-प्रक्रिया पायाभूत सुविधा, शीतगृहे (Cold Storage) आणि शेतकरी उत्पादक संघटना (Farmer Producer Organisations - FPOs) उभारणे.
Quick recall
Answer before you reveal
विजापूर जिल्हा, जिथे सरकारी बेदाणा-प्रक्रिया प्रकल्पाचे उद्दिष्ट शेतकऱ्यांचा वाहतूक खर्च कमी करणे आहे, तो कर्नाटकात प्रामुख्याने कोणत्या पिकाचा आघाडीचा उत्पादक म्हणून ओळखला जातो?
- कॉफी
- सुपारी
- द्राक्षे
- वेलची
उत्तर पहा
उत्तर: C — विजापूर जिल्हा हा कर्नाटकातील द्राक्ष उत्पादनातील आघाडीच्या प्रदेशांपैकी एक आहे आणि तेथील बहुतांश उत्पादन बेदाणे बनवण्यासाठी वाळवले जाते, त्यामुळे शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नासाठी प्रक्रिया पायाभूत सुविधा महत्त्वाच्या ठरतात.
Convert this topic into marks
Today's 10-MCQ test · instant analysis · Powered by AdaptIQ