← 17 September 2026's Current Affairs · Science & Tech GS-3 Prelims ★★★★☆ Mains ★★★★☆
ଆସାମର ପିଗ୍ମି ହଗ୍ (Pygmy Hog) ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ବନ୍ଦୀ-ପ୍ରଜନନ ହଗ୍ ମୁକ୍ତ
ଖବରରେ କାହିଁକି?
ଆସାମରେ ବିଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ ଅବସ୍ଥାରୁ ଫେରିଥିବା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ବଣୁଆ ଘୁଷୁରି: IUCN ମାନ୍ୟତା Prelims ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ
ଆସାମର ପିଗ୍ମି ହଗ୍ ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ (Pygmy Hog Conservation Programme) ଅଧୀନରେ ବନ୍ଦୀ ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରଜନନ କରାଯାଇଥିବା ପିଗ୍ମି ହଗ୍, ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ବଣୁଆ ଘୁଷୁରି, ସୁରକ୍ଷିତ ତୃଣଭୂମିରେ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି।
Why it matters: GS-3 core; factual, Prelims-type
What you need to know
2 ମିନିଟ
ଆସାମର ପିଗ୍ମି ହଗ୍ ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବନ୍ଦୀ ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରଜନନ କରାଯାଇଥିବା ପିଗ୍ମି ହଗ୍ମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ ପ୍ରକୃତିରେ ମୁକ୍ତ କରିଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଏବଂ ବିରଳତମ ବଣୁଆ ଘୁଷୁରି ପ୍ରଜାତିକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଦଶନ୍ଧି ପୁରୁଣା ପ୍ରୟାସର ଏକ ଅଂଶ।
ପିଗ୍ମି ହଗ୍ IUCN ରେଡ୍ ଲିଷ୍ଟ (IUCN Red List)ରେ 'ବିପନ୍ନ' (Endangered) ଭାବେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ଏବଂ ଏହା କେବଳ ଆସାମର କେତେକ ତୃଣଭୂମି ଖଣ୍ଡରେ ହିଁ ବଞ୍ଚିଛି।
ଡରେଲ୍ ୱାଇଲ୍ଡଲାଇଫ୍ କନଜରଭେସନ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟ (Durrell Wildlife Conservation Trust) ଏବଂ ଆସାମ ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗ (Assam Forest Department) ସହ ମିଳିତ ଭାବେ ପରିଚାଳିତ ପିଗ୍ମି ହଗ୍ ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ (Pygmy Hog Conservation Programme) ଏହି ପ୍ରଜାତିକୁ ବନ୍ଦୀ ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରଜନନ କରାଇ ମାନାସ୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ (Manas National Park) ପରି ସୁରକ୍ଷିତ ତୃଣଭୂମିରେ ମୁକ୍ତ କରିଥାଏ।
ତୃଣଭୂମି ରୂପାନ୍ତରଣ ଏବଂ ବନ୍ୟାଜନିତ ବାସସ୍ଥାନ ହ୍ରାସ ଏହି ପ୍ରଜାତି ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ବିପଦ ହୋଇ ରହିଛି।
ଉତ୍ସ: The Hindu · Topper IAS editorial
ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ
Remember these
- ପିଗ୍ମି ହଗ୍ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଏବଂ ବିରଳତମ ବଣୁଆ ଘୁଷୁରି ପ୍ରଜାତି
- IUCN ରେଡ୍ ଲିଷ୍ଟ (IUCN Red List)ରେ 'ବିପନ୍ନ' (Endangered) ଭାବେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ
- ଏହା କେବଳ ଆସାମର କେତେକ ତୃଣଭୂମି ଖଣ୍ଡରେ ହିଁ ବଞ୍ଚିଛି
- ପିଗ୍ମି ହଗ୍ ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଡରେଲ୍ ୱାଇଲ୍ଡଲାଇଫ୍ କନଜରଭେସନ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଏବଂ ଆସାମ ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗ ସହ ମିଳିତ ଭାବେ ପରିଚାଳିତ
- ବନ୍ଦୀ-ପ୍ରଜନନ ହଗ୍ମାନଙ୍କୁ ମାନାସ୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ସୁରକ୍ଷିତ ତୃଣଭୂମିରେ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି
ପ୍ରିଲିମ୍ସ · ମେନ୍ସ
How the exam will ask it
ପ୍ରିଲିମ୍ସ
- ପିଗ୍ମି ହଗ୍ ଆସାମର ପଲିମାଟି ତୃଣଭୂମି (alluvial grasslands)ର ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଜାତି ଏବଂ IUCN ରେଡ୍ ଲିଷ୍ଟରେ 'ବିପନ୍ନ' ଭାବେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ।
- ପିଗ୍ମି ହଗ୍ ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଡରେଲ୍ ୱାଇଲ୍ଡଲାଇଫ୍ କନଜରଭେସନ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଏବଂ ଆସାମ ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସହଯୋଗ।
- ବନ୍ଦୀ ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରଜନନ କରାଯାଇଥିବା ପିଗ୍ମି ହଗ୍ମାନଙ୍କୁ ମାନାସ୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ସମେତ ସୁରକ୍ଷିତ ତୃଣଭୂମିରେ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି।
- ତୃଣଭୂମି ରୂପାନ୍ତରଣ ଏବଂ ବନ୍ୟାଜନିତ ବାସସ୍ଥାନ ହ୍ରାସ ଏହି ପ୍ରଜାତି ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ବିପଦ।
ମେନ୍ସ
GS ପେପର 3 (ପରିବେଶ ଓ ପରିବେଶବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଜାତି ସଂରକ୍ଷଣ - Environment & Ecology, Species Conservation): ପିଗ୍ମି ହଗ୍ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଦର୍ଶାଏ ଯେ କିପରି ବାସସ୍ଥାନ-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରଜାତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସରକାରୀ-ବେସରକାରୀ ସଂରକ୍ଷଣ ମଡେଲ ଅଧୀନରେ ବହିଃସ୍ଥଳୀ (ex-situ) ବନ୍ଦୀ-ପ୍ରଜନନ ସହ ଅନ୍ତଃସ୍ଥଳୀ (in-situ) ତୃଣଭୂମି ସୁରକ୍ଷାର ମିଶ୍ରଣ ଆବଶ୍ୟକ। ଅତିକ୍ରମଣ ଏବଂ ବନ୍ୟା ହେତୁ ସଙ୍କୁଚିତ ହେଉଥିବା ପଲିମାଟି ତୃଣଭୂମି ସମସ୍ୟା, ଜଙ୍ଗଲ-କେନ୍ଦ୍ରିତ ସଂରକ୍ଷଣ ଢାଞ୍ଚାଠାରୁ ଭିନ୍ନ, ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତୃଣଭୂମି ସଂରକ୍ଷଣ ନୀତିର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଉଜାଗର କରେ। ଆଗାମୀ ପନ୍ଥା ହେଉଛି ସମ୍ପ୍ରଦାୟ-ସଂଯୁକ୍ତ ତୃଣଭୂମି ସୁରକ୍ଷାର ବିସ୍ତାର ଏବଂ ପୁନଃପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ନିରୀକ୍ଷଣ।
Quick recall
Answer before you reveal
କେଉଁ ଆଇନ ଅଧୀନରେ କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଶାହଜାଦ ଭାଟି ନେଟୱାର୍କକୁ ଏକ ସନ୍ତ୍ରାସବାଦୀ ସଂଗଠନ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା?
- ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଅଧିନିୟମ, ୧୯୮୦
- ଅବୈଧ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ (ନିବାରଣ) ଅଧିନିୟମ, ୧୯୬୭
- ଅର୍ଥ ଶୋଧନ ନିବାରଣ ଅଧିନିୟମ, ୨୦୦୨
- ବିଦେଶୀ ଅନୁଦାନ (ନିୟାମକ) ଅଧିନିୟମ, ୨୦୧୦
ଉତ୍ତର ଦେଖନ୍ତୁ
ଉତ୍ତର: B — ଅବୈଧ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ (ନିବାରଣ) ଅଧିନିୟମ, ୧୯୬୭ (UAPA) ହେଉଛି ସେହି ଆଇନ ଯାହା ଅଧୀନରେ କେନ୍ଦ୍ର ସଂଗଠନ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସନ୍ତ୍ରାସବାଦୀ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିପାରେ; ଏହା ଶାହଜାଦ ଭାଟି ନେଟୱାର୍କକୁ ସନ୍ତ୍ରାସବାଦୀ ସଂଗଠନ ଘୋଷଣା କରିବାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା।
Convert this topic into marks
Today's 10-MCQ test · instant analysis · Powered by AdaptIQ