← 15 September 2026's Current Affairs · Polity GS-2 Prelims ★★★★☆ Mains ★★★★★
ହିନ୍ଦୀ ଦିବସ ଗଣ ପରିଷଦ (Constituent Assembly)ର ୧୯୪୯ ଭାଷା ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ
ଖବରରେ କାହିଁକି?
ସମ୍ବିଧାନ କେବେ ବି ଏକ ଜାତୀୟ ଭାଷାର ନାମ ଦେଇ ନାହିଁ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରିଲିମ୍ସ ପରୀକ୍ଷାର୍ଥୀ ଭୁଲ ବୁଝୁଥିବା ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୪୩ର ପଙ୍କ୍ତି
ହିନ୍ଦୀ ଦିବସ ଗଣ ପରିଷଦର ୧୯୪୯ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ, ଯାହା ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୪୩ରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି, ଦେବନାଗରୀ ଲିପିରେ ହିନ୍ଦୀକୁ କେନ୍ଦ୍ରର ସରକାରୀ ଭାଷା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ।
Why it matters: GS-2 core; factual, Prelims-type
What you need to know
2 ମିନିଟ
ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ହିନ୍ଦୀ ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଏ, ଯେଉଁ ଦିନ ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଗଣ ପରିଷଦ (Constituent Assembly) ଦେବନାଗରୀ ଲିପିରେ ହିନ୍ଦୀକୁ କେନ୍ଦ୍ରର ସରକାରୀ ଭାଷା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।
ସମ୍ବିଧାନର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୪୩ ହିନ୍ଦୀକୁ ସରକାରୀ ଭାଷା ଭାବେ ମନୋନୀତ କରେ, ଅନ୍ୟପଟେ ଇଂରାଜୀ ମଧ୍ୟ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏହା ସହିତ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି।
ସମ୍ବିଧାନ ହିନ୍ଦୀକୁ ଭାରତର ଏକମାତ୍ର ଜାତୀୟ ଭାଷା ଭାବେ ନାମିତ କରେ ନାହିଁ।
ଉତ୍ସ: Indian Express · Topper IAS editorial
ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ
Remember these
- ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ହିନ୍ଦୀ ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଏ।
- ଏହା ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଗଣ ପରିଷଦ (Constituent Assembly) ଦେବନାଗରୀ ଲିପିରେ ହିନ୍ଦୀକୁ କେନ୍ଦ୍ରର ସରକାରୀ ଭାଷା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବାର ସ୍ମରଣ କରାଏ।
- ସମ୍ବିଧାନର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୪୩ ହିନ୍ଦୀକୁ କେନ୍ଦ୍ରର ସରକାରୀ ଭାଷା ଭାବେ ମନୋନୀତ କରେ।
- ହିନ୍ଦୀ ସହିତ ଇଂରାଜୀ ମଧ୍ୟ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି।
- ସମ୍ବିଧାନ ହିନ୍ଦୀ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭାଷାକୁ ଭାରତର ଏକମାତ୍ର ଜାତୀୟ ଭାଷା ଭାବେ ନାମିତ କରେ ନାହିଁ।
ପ୍ରିଲିମ୍ସ · ମେନ୍ସ
How the exam will ask it
ପ୍ରିଲିମ୍ସ
- ସମ୍ବିଧାନର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୪୩ ଦେବନାଗରୀ ଲିପିରେ ହିନ୍ଦୀକୁ କେନ୍ଦ୍ରର ସରକାରୀ ଭାଷା ଭାବେ ମନୋନୀତ କରେ।
- ଗଣ ପରିଷଦ (Constituent Assembly) ୧୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୪୯ରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।
- ହିନ୍ଦୀ ସହିତ ଇଂରାଜୀ ମଧ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରର ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି।
- ସମ୍ବିଧାନ କୌଣସି ଭାଷାକୁ ଭାରତର 'ଜାତୀୟ ଭାଷା' ଭାବେ ମନୋନୀତ କରେ ନାହିଁ।
ମେନ୍ସ
GS ପେପର ୨ - ରାଜନୀତିଶାସ୍ତ୍ର: 'ସରକାରୀ ଭାଷା' ଓ 'ଜାତୀୟ ଭାଷା'ର ପୁନଃ ପୁନଃ ଗୋଳମାଳ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୪୩ର ସରଳ ପାଠରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହା ହିନ୍ଦୀକୁ ସରକାରୀ ମାନ୍ୟତା ଦିଏ କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଭାଷାକୁ ଜାତୀୟ ବୋଲି ନାମିତ କରେ ନାହିଁ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଅଷ୍ଟମ ଅନୁସୂଚୀ (Eighth Schedule) ଓ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୫୧ ସହିତ ମିଶି, କେନ୍ଦ୍ର-ରାଜ୍ୟ ଭାଷା ରାଜନୀତିକୁ ଆକାର ଦିଏ ଏବଂ ଭାଷାଗତ ବିବିଧତା ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଇଂରାଜୀକୁ ଏକ ସହଯୋଗୀ ସରକାରୀ ଭାଷା ଭାବେ ନିରନ୍ତର ବ୍ୟବହାର ଆବଶ୍ୟକ କରେ।
Quick recall
Answer before you reveal
କେଉଁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେବନାଗରୀ ଲିପିରେ ହିନ୍ଦୀକୁ ସଂଘର ସରକାରୀ ଭାଷା ଘୋଷଣା କରେ?
- ଅନୁଚ୍ଛେଦ 350
- ଅନୁଚ୍ଛେଦ 343
- ଅନୁଚ୍ଛେଦ 351
- ଅନୁଚ୍ଛେଦ 344
ଉତ୍ତର ଦେଖନ୍ତୁ
ଉତ୍ତର: B — ସମ୍ବିଧାନର ଅନୁଚ୍ଛେଦ 343 ଦେବନାଗରୀ ଲିପିରେ ହିନ୍ଦୀକୁ ସଂଘର ସରକାରୀ ଭାଷା ଘୋଷଣା କରେ, ଆଇନ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାବରେ ସରକାରୀ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ଇଂରାଜୀ ଜାରି ରହିବ।
Convert this topic into marks
Today's 10-MCQ test · instant analysis · Powered by AdaptIQ