← 15 September 2026's Current Affairs · Economy GS-3 Prelims ★★★★★ Mains ★★★★★
ସରକାର ସାନ ମୂଲ୍ୟର UPI ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଚାର୍ଜ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧ ଲଗାଇଲେ
ଖବରରେ କାହିଁକି?
UPI ପେମେଣ୍ଟ 2,000 ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାଗଣା ରହିବ: GS3 ପାଇଁ NPCI-RBI ଢାଞ୍ଚା
ସରକାର 2,000 ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ UPI ଲେନଦେନ ଉପରେ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ଚାର୍ଜ ଲଗାଇବାକୁ ପ୍ରତିବନ୍ଧ ଲଗାଇଛନ୍ତି, ଯାହା ଫଳରେ ସାନ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ମାଗଣା ରହିବ।
Why it matters: asked in UPSC 2017; GS-3 core; factual, Prelims-type
What you need to know
2 ମିନିଟ
ସରକାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ 2,000 ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ UPI ଲେନଦେନ ଉପରେ କୌଣସି ଚାର୍ଜ ଲଗାଯିବ ନାହିଁ, ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସାନ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟକୁ ମାଗଣା ରଖିବା।
ୟୁନିଫାଏଡ୍ ପେମେଣ୍ଟସ୍ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ (UPI) ନ୍ୟାସନାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟସ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (NPCI) ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ, ଯାହା ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଓ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ବ୍ୟାଙ୍କସ୍ ଆସୋସିଏସନ୍ଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ସ୍ଥାପିତ ଏକ ଅଲାଭକାରୀ ଛତ୍ର ସଂଗଠନ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ଖୁଚୁରା ପେମେଣ୍ଟର ପ୍ରମୁଖ ମାଧ୍ୟମ ରୂପେ UPI ଉଭା ହୋଇଛି।
ଉତ୍ସ: Deccan Herald · Topper IAS editorial
ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ
Remember these
- ସରକାର 2,000 ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ UPI ଲେନଦେନ ଉପରେ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ଚାର୍ଜ ଲଗାଇବାକୁ ପ୍ରତିବନ୍ଧ ଲଗାଇଛନ୍ତି
- UPI (ୟୁନିଫାଏଡ୍ ପେମେଣ୍ଟସ୍ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍) NPCI ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ
- NPCI ର ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପ ହେଉଛି ନ୍ୟାସନାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟସ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ, ଏକ ଅଲାଭକାରୀ ଛତ୍ର ସଂଗଠନ
- NPCI, RBI ଓ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ବ୍ୟାଙ୍କସ୍ ଆସୋସିଏସନ୍ଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା
- UPI ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ଖୁଚୁରା ପେମେଣ୍ଟର ପ୍ରମୁଖ ମାଧ୍ୟମ
ପ୍ରିଲିମ୍ସ · ମେନ୍ସ
How the exam will ask it
ପ୍ରିଲିମ୍ସ
- ନ୍ୟାସନାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟସ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (NPCI) ୟୁନିଫାଏଡ୍ ପେମେଣ୍ଟସ୍ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ (UPI) ପରିଚାଳନା କରେ।
- NPCI, ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଓ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ବ୍ୟାଙ୍କସ୍ ଆସୋସିଏସନ୍ଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା।
- ସରକାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ 2,000 ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ UPI ଲେନଦେନ ଉପରେ କୌଣସି ଚାର୍ଜ ଲଗାଯିବ ନାହିଁ।
ମେନ୍ସ
GS ପେପର 3 - ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି: ସାନ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ ଲେନଦେନ ଚାର୍ଜ ଆର୍ଥିକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତି ଓ ନଗଦରୁ ଡିଜିଟାଲ୍କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରକୁ ନିରୁତ୍ସାହିତ କରିପାରେ, ତେଣୁ 2,000 ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ UPI ଲେନଦେନ ଉପରେ ସରକାରଙ୍କ ଶୂନ୍ୟ-ଚାର୍ଜ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସାନ ମୂଲ୍ୟର ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟକୁ ମାଗଣା ରଖେ। ଏହା ଏକ ପୁନରାବୃତ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଏ ଯେ MDR ବିନା ବ୍ୟାଙ୍କ ଓ ପେମେଣ୍ଟ ସେବା ପ୍ରଦାତାମାନେ ନିଜର ଖର୍ଚ୍ଚ କିପରି ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିବେ, ଯାହା UPI ର ଶୂନ୍ୟ-MDR ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସ୍ଥାୟୀ ରଖିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସୂଚିତ କରେ।
PYQ connection
A question UPSC has already asked on this
Consider the following statements:
- National Payments Corporation of India (NPCI) helps in promoting the financial inclusion in the country.
- NPCI has launched RuPay, a card payment scheme.
Which of the statements given above is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ଉତ୍ତର ଦେଖନ୍ତୁ
ଉତ୍ତର: C
Why this matters: today's issue is directly connected to a concept UPSC has already tested. Read the story with this question in mind.
Practise this PYQ →Quick recall
Answer before you reveal
ଟଙ୍କା ୨,୦୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ UPI ପେମେଣ୍ଟରେ ଶୁଳ୍କ ମାଫ କରିବାର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି କେଉଁ ସଂସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏକ ପେମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମ ସହିତ ସମ୍ପର୍କିତ?
- ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (Reserve Bank of India)
- ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିଭୂତି ଏବଂ ବିନିମୟ ବୋର୍ଡ (Securities and Exchange Board of India)
- ନ୍ୟାସନାଲ ପେମେଣ୍ଟସ କର୍ପୋରେସନ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (National Payments Corporation of India)
- ଇନସୁରାନ୍ସ ରେଗୁଲେଟରି ଆଣ୍ଡ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ ଅଥରିଟି ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (Insurance Regulatory and Development Authority of India)
ଉତ୍ତର ଦେଖନ୍ତୁ
ଉତ୍ତର: C — ୟୁନିଫାଇଡ୍ ପେମେଣ୍ଟସ ଇଣ୍ଟରଫେସ (Unified Payments Interface, UPI) ନ୍ୟାସନାଲ ପେମେଣ୍ଟସ କର୍ପୋରେସନ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (National Payments Corporation of India, NPCI) ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ, ଯାହା RBI ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଆନ ବ୍ୟାଙ୍କସ ଆସୋସିଏସନ (Indian Banks' Association) ର ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ସ୍ଥାପିତ ଏକ ଲାଭହୀନ ସଂସ୍ଥା।
Convert this topic into marks
Today's 10-MCQ test · instant analysis · Powered by AdaptIQ