← 18 September 2026's Current Affairs · Polity GA Prelims ★★★★☆ Mains ★★★☆☆
लोकलेखा समितीने प्रवासी सुविधांमधील त्रुटींवरून रेल्वेला फटकारले
बातमीत का?
रेल्वेकडून प्रवासी सुविधांमध्ये पुन्हा अपयश — प्रत्येक राज्यशास्त्र उत्तरासाठी आवश्यक असलेली कॅग-पीएसी देखरेख साखळी
संसदेच्या लोकलेखा समितीने (Public Accounts Committee) यापूर्वी सुधारणा करण्याचे आश्वासन देऊनही प्रवासी सुविधांमधील त्रुटी कायम असल्याबद्दल रेल्वे मंत्रालयावर टीका केली.
Why it matters: factual, Prelims-type
What you need to know
2 मिनिटे
संसदेच्या लोकलेखा समितीने (Public Accounts Committee, पीएसी) वारंवार सुधारणा करण्याचे आश्वासन देऊनही प्रवासी सुविधांमधील त्रुटी कायम राहिल्याबद्दल रेल्वे मंत्रालयाला फटकारले.
पीएसी ही सार्वजनिक खर्चासंदर्भात भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (Comptroller and Auditor General, कॅग) यांच्या अहवालांची तपासणी करते आणि संसदेच्या प्रमुख आर्थिक देखरेख समित्यांपैकी एक आहे.
तिच्या शिफारशी बंधनकारक नसल्या तरी मंत्रालयांना जबाबदार धरण्यात त्यांना मोठे संस्थात्मक महत्त्व आहे.
स्रोत: Topper IAS editorial (PIB / The Hindu / Indian Express)
महत्त्वाची तथ्ये
Remember these
- लोकलेखा समिती (पीएसी) सार्वजनिक खर्चासंदर्भात कॅगच्या अहवालांची तपासणी करते
- पीएसीच्या शिफारशी सरकारवर बंधनकारक नसतात, मात्र त्यांना मोठे संस्थात्मक महत्त्व असते
- संसदेच्या पीएसीने प्रवासी सुविधांमधील सातत्यपूर्ण त्रुटींवरून रेल्वे मंत्रालयाला फटकारले
- मंत्रालयाने यापूर्वी सुधारणा करण्याचे दिलेले आश्वासन अपूर्ण राहिले
पूर्व · मुख्य
How the exam will ask it
पूर्व
- लोकलेखा समिती भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक यांनी सादर केलेल्या लेखापरीक्षण अहवालांची तपासणी करते.
- लोकलेखा समितीच्या शिफारशी कार्यकारी मंडळावर बंधनकारक नसतात.
- लोकलेखा समिती ही सार्वजनिक खर्चावर देखरेख ठेवणाऱ्या संसदेच्या प्रमुख आर्थिक समित्यांपैकी एक आहे.
मुख्य
GS2 - संसद आणि तिच्या समित्या: प्रवासी सुविधांमधील न सुटलेल्या त्रुटींवरून पीएसीने रेल्वेची केलेली तपासणी दाखवते की आर्थिक देखरेख समित्या कॅगच्या निष्कर्षांची छाननी करतात, मात्र अनुपालन सक्तीने लागू करण्याचा अधिकार त्यांना नसतो. यातून संसदीय शिफारशी आणि कार्यकारी अंमलबजावणी यांच्यातील तफावत उघड होते, जी कालबद्ध कृती अहवाल (Action Taken Report) आणि अधिक भक्कम उत्तरदायित्व यंत्रणांची गरज अधोरेखित करते.
Quick recall
Answer before you reveal
अलीकडेच मोफत शिक्षण मॉड्यूल्सवर शुल्क आकारण्याच्या प्रस्तावामुळे चर्चेत आलेला NPTEL हा IIT्स आणि खालीलपैकी कोणत्या संस्थेचा संयुक्त उपक्रम आहे?
- भारतीय सांख्यिकी संस्था (Indian Statistical Institute - ISI)
- टाटा मूलभूत संशोधन संस्था (Tata Institute of Fundamental Research - TIFR)
- राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्था (NIT) प्रणाली
- भारतीय विज्ञान संस्था (Indian Institute of Science - IISc)
उत्तर पहा
उत्तर: D — NPTEL (नॅशनल प्रोग्राम ऑन टेक्नॉलॉजी एन्हान्स्ड लर्निंग) हा IIT्स आणि भारतीय विज्ञान संस्था (Indian Institute of Science), बेंगळुरू यांच्याद्वारे संयुक्तपणे चालवला जातो.
Convert this topic into marks
Today's 10-MCQ test · instant analysis · Powered by AdaptIQ