← 17 September 2026's Current Affairs · Economy GS-3 Prelims ★★★★☆ Mains ★★★★★
सरकारकडून पेट्रोल, डिझेल आणि एटीएफच्या निर्यातीवरील विंडफॉल कर कपात
बातमीत का?
इंधन निर्यातीवरील कर स्वस्त झाला: प्रत्येक GS3 उत्तरात हवा असलेला 2022 चा अनपेक्षित नफा कर (विंडफॉल लेव्ही)
सरकारने पेट्रोल, डिझेल आणि एटीएफ (Aviation Turbine Fuel) च्या निर्यातीवरील विंडफॉल कर कमी केला. रिफायनरी कंपन्यांच्या अनपेक्षित नफ्यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी 2022 मध्ये हा कर प्रथम लागू करण्यात आला होता.
Why it matters: GS-3 core; factual, Prelims-type
What you need to know
2 मिनिटे
केंद्र सरकारने पेट्रोल, डिझेल आणि एव्हिएशन टर्बाइन फ्यूल (एटीएफ) च्या निर्यातीवर आकारला जाणारा विंडफॉल नफा कर (windfall profit tax) कमी केला आहे.
जागतिक इंधन किमतींमध्ये तीव्र वाढ झाल्यामुळे देशांतर्गत रिफायनरी कंपन्यांना मिळणाऱ्या अनपेक्षित नफ्यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी 2022 मध्ये देशांतर्गत उत्पादित कच्चे तेल आणि शुद्ध केलेल्या उत्पादनांवर हा विंडफॉल कर प्रथम लागू करण्यात आला होता.
आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या किमतीच्या कलानुसार या कराचा वेळोवेळी आढावा घेतला जातो आणि रिफायनरी कंपन्यांची नफाक्षमता व इंधन निर्यातीसाठीचे प्रोत्साहन यांच्यात समतोल राखण्यासाठी सरकार वापरत असलेल्या उपायांपैकी हा एक उपाय आहे.
हा कर केवळ निर्यातीवर लागू होतो आणि देशांतर्गत किरकोळ इंधन दरांवर त्याचा कोणताही परिणाम होत नाही.
स्रोत: The Hindu · Topper IAS editorial
महत्त्वाची तथ्ये
Remember these
- इंधन निर्यातीवरील विंडफॉल कर प्रथम 2022 मध्ये लागू करण्यात आला
- हा कर पेट्रोल, डिझेल आणि एटीएफ (Aviation Turbine Fuel) च्या निर्यातीवर लागू होतो
- जागतिक इंधन किमतीतील तीव्र वाढीमुळे रिफायनरी कंपन्यांना मिळणाऱ्या अनपेक्षित नफ्याला हा कर लक्ष्य करतो
- आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या किमतीच्या कलानुसार या कराचा वेळोवेळी आढावा घेतला जातो
- देशांतर्गत किरकोळ इंधन दरांवर याचा परिणाम होत नाही
पूर्व · मुख्य
How the exam will ask it
पूर्व
- पेट्रोल, डिझेल आणि एटीएफच्या निर्यातीवरील विंडफॉल नफा कर प्रथम 2022 मध्ये लागू करण्यात आला.
- हा कर केवळ निर्यातीवर लागू होतो आणि देशांतर्गत किरकोळ दरांवर त्याचा परिणाम होत नाही.
- आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या किमतीच्या कलानुसार या कराचा वेळोवेळी आढावा घेतला जातो.
मुख्य
GS पेपर 3 - भारतीय अर्थव्यवस्था/करप्रणाली: जागतिक इंधन किमतीतील तीव्र वाढीच्या काळात रिफायनरी कंपन्यांच्या अनपेक्षित नफ्यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी आणि त्याचबरोबर निर्यात प्रोत्साहनांशी समतोल राखण्यासाठी विंडफॉल कराची रचना करण्यात आली होती. आता दिसणारी नियतकालिक घट सरकार निश्चित दराऐवजी प्रचलित कच्च्या तेलाच्या किमतीनुसार हा कर समायोजित करत असल्याचे दर्शवते, तथापि अधिक पूर्वानुमानित, सूत्राधारित पुनरावलोकन यंत्रणा रिफायनरी कंपन्यांसाठीची धोरणात्मक अनिश्चितता कमी करू शकेल.
Quick recall
Answer before you reveal
भारतात नवीन मेट्रो लाईन प्रवासी सेवेसाठी सुरू करण्यापूर्वी आवश्यक असलेली सुरक्षा मंजुरी कोणती संस्था देते?
- गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय
- मेट्रो रेल सुरक्षा आयुक्त
- रेल्वे बोर्ड
- राज्य परिवहन प्राधिकरण
उत्तर पहा
उत्तर: B — बीएमआरसीएलच्या पिंक लाईनसह नवीन मेट्रो लाईन्सना प्रवाशांसाठी सुरू करण्यापूर्वी इतर नियामक मंजुऱ्यांव्यतिरिक्त मेट्रो रेल सुरक्षा आयुक्तांची मंजुरी आवश्यक असते.
Convert this topic into marks
Today's 10-MCQ test · instant analysis · Powered by AdaptIQ