TOPPER IAS
Login Talk to a mentor

← 17 September 2026's Current Affairs · Polity GS-2 Prelims ★★★★☆ Mains ★★★★★

केंद्राने EPFO वेतन मर्यादा १२ वर्षांनंतर २५,००० रुपयांपर्यंत वाढवली

17 September 2026 · ⏱ 2 मिनिटे · GS Paper 2 - Social Justice / Labour Welfare

1

बातमीत का?

गेल्या १२ वर्षांत बदलली नव्हती, आता EPF वेतन मर्यादा बदलली: नवीन २५,००० रुपयांची मर्यादा समजून घ्या

केंद्र सरकारने EPFO वेतन मर्यादा दरमहा २५,००० रुपयांपर्यंत वाढवली, ही गेल्या १२ वर्षांतील पहिली सुधारणा असून, यामुळे सक्तीच्या भविष्य निर्वाह निधी (प्रॉव्हिडंट फंड) व्याप्तीचा विस्तार होणार आहे.

Why it matters: GS-2 core; factual, Prelims-type

2

What you need to know

2 मिनिटे

केंद्र सरकारने कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना (Employees' Provident Fund Organisation, EPFO) अंतर्गत वेतन मर्यादा दरमहा २५,००० रुपयांपर्यंत वाढवली असून, ही गेल्या बारा वर्षांतील पहिली सुधारणा आहे.

ही वेतन मर्यादा कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी आणि संकीर्ण तरतुदी अधिनियम, १९५२ (Employees' Provident Funds and Miscellaneous Provisions Act, 1952) अंतर्गत कोणते कर्मचारी सक्तीने समाविष्ट होतील हे ठरवते, आणि जास्त मर्यादेमुळे अधिक कामगार सक्तीच्या EPF व्याप्तीत येतात.

कामगार आणि रोजगार मंत्रालयाच्या अखत्यारीत असलेली EPFO संघटित क्षेत्रातील कामगारांसाठी भविष्य निर्वाह निधी, निवृत्तिवेतन आणि विमा योजना व्यवस्थापित करते.

आधीची १५,००० रुपयांची वेतन मर्यादा २०१४ पासून लागू होती.

स्रोत: The Hindu · Topper IAS editorial

3

महत्त्वाची तथ्ये

Remember these

  • EPFO वेतन मर्यादा दरमहा २५,००० रुपयांपर्यंत वाढवली
  • गेल्या १२ वर्षांतील पहिली सुधारणा
  • आधीची १५,००० रुपयांची मर्यादा २०१४ पासून लागू होती
  • EPF आणि संकीर्ण तरतुदी अधिनियम, १९५२ अंतर्गत सक्तीची व्याप्ती ही मर्यादा ठरवते
  • EPFO कामगार आणि रोजगार मंत्रालयाच्या अखत्यारीत कार्यरत आहे
4

पूर्व · मुख्य

How the exam will ask it

पूर्व

  • EPFO वेतन मर्यादा दरमहा २५,००० रुपयांपर्यंत वाढवण्यात आली, जी २०१४ नंतरची पहिली सुधारणा आहे.
  • कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी आणि संकीर्ण तरतुदी अधिनियम, १९५२ अंतर्गत कोणते कर्मचारी सक्तीने समाविष्ट होतील हे वेतन मर्यादा ठरवते.
  • EPFO कामगार आणि रोजगार मंत्रालयाच्या अखत्यारीत संघटित क्षेत्रातील कामगारांसाठी भविष्य निर्वाह निधी, निवृत्तिवेतन आणि विमा योजना चालवते.

मुख्य

GS Paper 2 - सामाजिक न्याय: EPFO वेतन मर्यादा २५,००० रुपयांपर्यंत वाढवल्याने अधिक संघटित क्षेत्रातील कामगारांना सक्तीच्या भविष्य निर्वाह निधी व्याप्तीत आणले जाते, ज्यामुळे कमी आणि मध्यम उत्पन्न गटातील कामगारांसाठी सामाजिक सुरक्षा बळकट होते. याचा प्रभाव नियोक्त्यांच्या पालनावर आणि वेतनवाढीवर अवलंबून आहे; पुढील मार्ग म्हणजे नियतकालिक, महागाई-निगडित सुधारणा जेणेकरून ही मर्यादा पुढील दशकभर स्थिर राहणार नाही.

5

Quick recall

Answer before you reveal

सरकारने अलीकडेच कपात केलेला पेट्रोल, डिझेल आणि एटीएफच्या निर्यातीवरील विंडफॉल नफा कर प्रथम कोणत्या वर्षी लागू करण्यात आला होता?

  1. 2020
  2. 2021
  3. 2023
  4. 2022
उत्तर पहा

उत्तर: D — पेट्रोल, डिझेल आणि एटीएफच्या निर्यातीवरील विंडफॉल कर प्रथम 2022 मध्ये लागू करण्यात आला, ज्याचा उद्देश त्या वर्षी जागतिक इंधन किमतीतील तीव्र वाढीमुळे रिफायनरी कंपन्यांना मिळालेला अनपेक्षित नफा हस्तगत करणे हा होता.

6

Convert this topic into marks

Today's 10-MCQ test · instant analysis · Powered by AdaptIQ

DONE READING?

Test today's current affairs.