← 16 September 2026's Current Affairs · Polity GS-2 Prelims ★★★★☆ Mains ★★★★★
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್: SC/ST ಕಾಯ್ದೆ ಅಡಿ ಕ್ರಮಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಚಾರಣೆ ಕಡ್ಡಾಯ
ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಏಕೆ?
ಆರೋಪಿತ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಬಂಧಿಸಲಾಗದು: SC/ST ಕಾಯ್ದೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಕಡ್ಡಾಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಚಾರಣೆ ನಿಯಮ
ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ (ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1989ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
Why it matters: GS-2 core; factual, Prelims-type
What you need to know
2 ನಿಮಿಷ
ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ (ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ) ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
1989ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಗಳ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ತೀರ್ಪು ಕಾನೂನಿನ ದುರುಪಯೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅದರ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶದ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಮೂಲಗಳು: Deccan Herald · Topper IAS editorial
ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು
Remember these
- SC/ST (ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ) ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು 1989ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು
- ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು SC/ST ಗಳ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಗಳ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ
- ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್: ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮದ ಮೊದಲು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಚಾರಣೆ ಕಡ್ಡಾಯ
- ಕಾನೂನಿನ ದುರುಪಯೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅದರ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶದ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸುವುದೇ ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಗುರಿ
ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್ · ಮೇನ್ಸ್
How the exam will ask it
ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್
- SC/ST (ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ) ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು 1989ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
- ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಅಪರಾಧಗಳ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
- ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ಮೇನ್ಸ್
GS Paper 2 - ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ/ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ: ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳನ್ನು ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು SC/ST ಕಾಯ್ದೆಯ ದುರುಪಯೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವುದರ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ; ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಕಡ್ಡಾಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿಬಂಧನೆಯು ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್‌ಗೂ ಮುನ್ನ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ತುರ್ತು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ; ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿರೋಧಕ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಕಾಲಮಿತಿಯ ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಮುಂದಿನ ದಾರಿ ಇದೆ.
Quick recall
Answer before you reveal
ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ (ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1989ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಇರಬೇಕೆಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿರುವುದೇನು?
- ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಚಾರಣೆ
- ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಆಯೋಗದ ಅನುಮೋದನೆ
- ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗದ ನಿರ್ಣಯ
ಉತ್ತರ ನೋಡಿ
ಉತ್ತರ: A — ಕಾನೂನಿನ ದುರುಪಯೋಗದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದರ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶ ಕಾಪಾಡಲು, SC/ST (ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1989ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮದ ಮೊದಲು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಚಾರಣೆ ಇರಬೇಕೆಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
Convert this topic into marks
Today's 10-MCQ test · instant analysis · Powered by AdaptIQ