← 16 September 2026's Current Affairs · Economy GS-3 Prelims ★★★★☆ Mains ★★★★★
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ UPI ಪಾವತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ವರ್ತಕ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರ ಜಾರಿ
ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಏಕೆ?
UPI ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವವರು ಯಾರು? ಸರ್ಕಾರವಲ್ಲ — ಹೊಸ ಶೇ.0.4 MDR ಹಿಂದಿನ NPCI ಆಯಾಮ
ಸರ್ಕಾರವು ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ UPI ವರ್ತಕ ಪಾವತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇ.0.4ರ ವರ್ತಕ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರ (MDR) ಅನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ (P2P) ವಹಿವಾಟುಗಳು ಉಚಿತವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಲಿವೆ.
Why it matters: asked in UPSC 2017; GS-3 core
What you need to know
2 ನಿಮಿಷ
ಸರ್ಕಾರವು ವರ್ತಕರಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುವ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇ.0.4ರ ವರ್ತಕ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರ (Merchant Discount Rate - MDR) ಅನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ (P2P) ವಹಿವಾಟುಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ವರ್ತಕ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿಯೇ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಏಕೀಕೃತ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Unified Payments Interface - UPI) ಅನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿ ನಿಗಮ (National Payments Corporation of India - NPCI) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಶುಲ್ಕವು ಪ್ರಮಾಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವರ್ತಕ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಮೂಲಗಳು: The Hindu · Topper IAS editorial
ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು
Remember these
- ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ UPI ವರ್ತಕ ಪಾವತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇ.0.4ರ MDR ಅಧಿಸೂಚನೆ
- ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ (P2P) UPI ವಹಿವಾಟುಗಳು ಉಚಿತವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಲಿವೆ
- UPI ಅನ್ನು NPCI (ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿ ನಿಗಮ) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ
- NPCI RBI ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ
- ಈ ಶುಲ್ಕವು ಪ್ರಮಾಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವರ್ತಕ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ
ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್ · ಮೇನ್ಸ್
How the exam will ask it
ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್
- ಶೇ.0.4ರ ವರ್ತಕ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರವು ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ, ವರ್ತಕರಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುವ UPI ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
- ಮೊತ್ತ ಎಷ್ಟೇ ಇರಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ (P2P) UPI ವರ್ಗಾವಣೆಗಳಿಗೆ ವರ್ತಕ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ಇದೆ.
- UPIಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ NPCI, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಡಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಮೇನ್ಸ್
GS ಪತ್ರಿಕೆ 3 - ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ/ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳು: 2020ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ UPIಯ ಶೂನ್ಯ-MDR ಮಾದರಿಯು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು NPCIಗೆ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತ್ತು, ಹಾಗಾಗಿ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ವರ್ತಕ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರದ ಗುರಿಪೂರಿತ ಶೇ.0.4ರ MDR, ಹಣಕಾಸು ಸೇರ್ಪಡೆ (ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತ ಮತ್ತು P2P ವರ್ಗಾವಣೆಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಇರಿಸುವುದು) ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಪಾವತಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯದ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ವೆಚ್ಚದ ಹೊರೆ ಸಣ್ಣ ವರ್ತಕರು ಅಥವಾ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗದಂತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ವರ್ತಕರ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಳವಡಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದೇ ಮುಂದಿನ ಹಾದಿಯಾಗಿದೆ.
PYQ connection
A question UPSC has already asked on this
Consider the following statements:
- National Payments Corporation of India (NPCI) helps in promoting the financial inclusion in the country.
- NPCI has launched RuPay, a card payment scheme.
Which of the statements given above is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ಉತ್ತರ ನೋಡಿ
ಉತ್ತರ: C
Why this matters: today's issue is directly connected to a concept UPSC has already tested. Read the story with this question in mind.
Practise this PYQ →Quick recall
Answer before you reveal
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ವರ್ತಕ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರ (MDR) ಕುರಿತು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:
- ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಶೇ 0.4ರ MDR ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
- ಏಕೀಕೃತ ಪಾವತಿ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ ಅನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿ ನಿಗಮ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು/ಯಾವುವು ಸರಿಯಾಗಿದೆ/ಸರಿಯಾಗಿವೆ?
- 1 ಮಾತ್ರ
- 2 ಮಾತ್ರ
- 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ
- 1 ಅಥವಾ 2 ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ
ಉತ್ತರ ನೋಡಿ
ಉತ್ತರ: B — ಶೇ 0.4ರ MDR ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ತಕ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ; ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇಳಿಕೆ 1 ತಪ್ಪು. UPI ಅನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿ ನಿಗಮ (NPCI) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇಳಿಕೆ 2 ಸರಿಯಾಗಿದೆ.
Convert this topic into marks
Today's 10-MCQ test · instant analysis · Powered by AdaptIQ