← 15 September 2026's Current Affairs · Science & Tech GS-1 Prelims ★★★☆☆ Mains ★★☆☆☆
ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಹಿಂತೆಗೆತ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಐಎಂಡಿ ಸಂಕೇತ
ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಏಕೆ?
ಒಂದೇ ಒಂದು ಶುಷ್ಕ ದಿನ ಮುಂಗಾರು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ: ಮುಂಗಾರು ಹಿಂತೆಗೆತ ಘೋಷಿಸಲು ಐಎಂಡಿಯ ಮೂರು ಮಾನದಂಡಗಳು
ಮಳೆ, ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಗಾಳಿ ಪರಿಚಲನೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರಿನ ಹಿಂತೆಗೆತ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (ಐಎಂಡಿ) ಸಂಕೇತ ನೀಡಿದೆ.
Why it matters: general awareness
What you need to know
2 ನಿಮಿಷ
ದೇಶದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೂ, ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರಿನ ಹಿಂತೆಗೆತ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (ಐಎಂಡಿ - India Meteorological Department) ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಐಎಂಡಿಯು ಮುಂಗಾರು ಹಿಂತೆಗೆತವನ್ನು ಒಂದೇ ಒಂದು ಶುಷ್ಕ ದಿನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಮಳೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಇಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ-ಚಂಡಮಾರುತ (anti-cyclonic) ಪರಿಚಲನೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಮಾನದಂಡಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ.
ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಮತ್ತು ಖಾರಿಫ್ ಬೆಳೆಗಳ ನೀರಾವರಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೂಲಗಳು: Indian Express · Topper IAS editorial
ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು
Remember these
- ಐಎಂಡಿಯು ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರಿನ ಹಿಂತೆಗೆತವನ್ನು ಮೂರು ಮಾನದಂಡಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ: ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಇಳಿಕೆ, ತೇವಾಂಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು, ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ-ಚಂಡಮಾರುತ ಪರಿಚಲನೆ.
- ಹಿಂತೆಗೆತ ಘೋಷಿಸಲು ಒಂದೇ ಒಂದು ಶುಷ್ಕ ದಿನ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
- ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಭಾರತದ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
- ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯು ಖಾರಿಫ್ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನೀರಾವರಿಯ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
- ಹಿಂತೆಗೆತ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ದೇಶದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಹಿಂತೆಗೆತವು ಕ್ರಮೇಣ, ಪ್ರದೇಶವಾರು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್ · ಮೇನ್ಸ್
How the exam will ask it
ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್
- ಐಎಂಡಿಯು ಮಳೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಇಳಿಕೆಯ ನಂತರವೇ ಮುಂಗಾರು ಹಿಂತೆಗೆತವನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ, ಒಂದೇ ಶುಷ್ಕ ಅವಧಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲ.
- ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ-ಚಂಡಮಾರುತ ಪರಿಚಲನೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ಐಎಂಡಿಯ ಹಿಂತೆಗೆತ ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
- ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಭಾರತದ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಖಾರಿಫ್ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೇನ್ಸ್
ಜಿಎಸ್ ಪೇಪರ್ 1 - ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ (ಭಾರತೀಯ ಮುಂಗಾರು). ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರಿನ ಹಿಂತೆಗೆತದ ಸಮಯವು ಖಾರಿಫ್ ಕೊಯ್ಲು ಮತ್ತು ರಬಿ ಬಿತ್ತನೆ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಐಎಂಡಿಯ ಮಾನದಂಡ-ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನ (ಮಳೆ, ತೇವಾಂಶ, ಪರಿಚಲನೆ) ಸ್ಥಿರ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ದಿನಾಂಕಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ನಿಖರವಾದ ಹಿಂತೆಗೆತ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯು ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
Quick recall
Answer before you reveal
ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ನೈಋತ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್‌ನ ಹಿಂತೆಗೆತವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲು ಬಳಸುವ ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವುದು:
- ದೇಶದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದು ದಿನ ಮಳೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು
- ಮಳೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಆಂಟಿ-ಸೈಕ್ಲೋನ್ ರಚನೆ
- ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶನ
- ಈಶಾನ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್‌ನ ಆರಂಭ ದಿನಾಂಕ ಮಾತ್ರ
ಉತ್ತರ ನೋಡಿ
ಉತ್ತರ: B — IMD ಮಾನ್ಸೂನ್ ಹಿಂತೆಗೆತವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲು ಮಳೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಆಂಟಿ-ಸೈಕ್ಲೋನಿಕ್ ಪರಿಚಲನೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಂತಹ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಒಂದು ಒಣ ದಿನವನ್ನಲ್ಲ.
Convert this topic into marks
Today's 10-MCQ test · instant analysis · Powered by AdaptIQ