← 15 September 2026's Current Affairs · Economy GS-3 Prelims ★★★★★ Mains ★★★★★
ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ UPI ಪಾವತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸದಂತೆ ಸರ್ಕಾರ ನಿಷೇಧ
ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಏಕೆ?
₹2,000ವರೆಗಿನ UPI ಪಾವತಿಗಳು ಉಚಿತವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ: GS3 ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ NPCI-RBI ರಚನೆ
₹2,000ವರೆಗಿನ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸದಂತೆ ಸರ್ಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿದೆ, ಇದರಿಂದ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳು ಉಚಿತವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ.
Why it matters: asked in UPSC 2017; GS-3 core; factual, Prelims-type
What you need to know
2 ನಿಮಿಷ
₹2,000ವರೆಗಿನ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಬಾರದೆಂದು ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ, ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಇರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ.
ಏಕೀಕೃತ ಪಾವತಿ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ (Unified Payments Interface - UPI) ಅನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿ ನಿಗಮ (National Payments Corporation of India - NPCI) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸಂಘ (Indian Banks' Association) ಇವುಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಒಂದು ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ UPI ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪಾವತಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.
ಮೂಲಗಳು: Deccan Herald · Topper IAS editorial
ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು
Remember these
- ₹2,000ವರೆಗಿನ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸದಂತೆ ಸರ್ಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿದೆ
- UPI (ಏಕೀಕೃತ ಪಾವತಿ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್) ಅನ್ನು NPCI ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ
- NPCI ಎಂದರೆ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿ ನಿಗಮ, ಇದು ಒಂದು ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆ
- RBI ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸಂಘದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಡಿ NPCI ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು
- UPI ಈಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪಾವತಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ
ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್ · ಮೇನ್ಸ್
How the exam will ask it
ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್
- ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿ ನಿಗಮ (NPCI) ಏಕೀಕೃತ ಪಾವತಿ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ (UPI) ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
- RBI ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸಂಘದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಡಿ NPCI ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
- ₹2,000ವರೆಗಿನ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಬಾರದೆಂದು ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
ಮೇನ್ಸ್
GS ಪತ್ರಿಕೆ 3 - ಭಾರತೀಯ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ವಹಿವಾಟು ಶುಲ್ಕಗಳು ಹಣಕಾಸು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ನಗದಿನಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್‌ಗೆ ವಲಸೆಯನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ₹2,000ವರೆಗಿನ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರದ ಶೂನ್ಯ-ಶುಲ್ಕ ಆದೇಶವು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಇರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು MDR ಇಲ್ಲದೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಮರುಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಮರುಕಳಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತದೆ, ಇದು UPIಯ ಶೂನ್ಯ-MDR ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿಸಲು ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
PYQ connection
A question UPSC has already asked on this
Consider the following statements:
- National Payments Corporation of India (NPCI) helps in promoting the financial inclusion in the country.
- NPCI has launched RuPay, a card payment scheme.
Which of the statements given above is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ಉತ್ತರ ನೋಡಿ
ಉತ್ತರ: C
Why this matters: today's issue is directly connected to a concept UPSC has already tested. Read the story with this question in mind.
Practise this PYQ →Quick recall
Answer before you reveal
2,000 ರೂ.ವರೆಗಿನ UPI ಪಾವತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಶುಲ್ಕ ಮನ್ನಾ ಮಾಡುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ನಿರ್ಧಾರವು ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ?
- ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
- ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಮಂಡಳಿ (SEBI)
- ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿ ನಿಗಮ (NPCI)
- ವಿಮಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ
ಉತ್ತರ ನೋಡಿ
ಉತ್ತರ: C — ಏಕೀಕೃತ ಪಾವತಿ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ (UPI) ಅನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿ ನಿಗಮ (NPCI) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
Convert this topic into marks
Today's 10-MCQ test · instant analysis · Powered by AdaptIQ