← 18 September 2026's Current Affairs · Karnataka KPSC Prelims ★★★★☆ Mains ★★☆☆☆
કર્ણાટકના દુષ્કાળગ્રસ્ત તાલુકાની સંખ્યા વધીને 124 થઈ
સમાચારમાં કેમ?
કર્ણાટકમાં હવે 124 તાલુકા દુષ્કાળગ્રસ્ત: SDRF-NDRF રાહત ચેઇન GS3 માટે સતત પરીક્ષા સમાન
કર્ણાટક સરકારે દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરાયેલા તાલુકાની સંખ્યા વધારીને 124 કરી, જેનાથી વધુ ખેડૂતો SDRF/NDRF રાહત માટે પાત્ર બન્યા.
Why it matters: factual, Prelims-type; Karnataka-specific
What you need to know
2 મિનિટ
કર્ણાટક સરકારે વરસાદની ઘટ અને પાક નુકસાનના મૂલ્યાંકન બાદ 23 વધુ તાલુકાનો ઉમેરો કરીને દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરાયેલા તાલુકાની યાદી વધારીને 124 કરી છે.
રાજ્ય અને કેન્દ્રીય દુષ્કાળ વ્યવસ્થાપન માર્ગદર્શિકા હેઠળ કોઈ તાલુકાને દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરવાથી ખેડૂતો રાજ્ય આપત્તિ પ્રતિભાવ ભંડોળ (State Disaster Response Fund - SDRF) અને રાષ્ટ્રીય આપત્તિ પ્રતિભાવ ભંડોળ (National Disaster Response Fund - NDRF) માળખા હેઠળ ઈનપુટ સબસિડી અને અન્ય રાહત પગલાં માટે પાત્ર બને છે.
કર્ણાટકના વ્યાપક શુષ્ક અને અર્ધ-શુષ્ક વિસ્તારોને કારણે તે ભારતના રાજ્યોમાં સૌથી વધુ દુષ્કાળગ્રસ્ત તાલુકા ધરાવતા રાજ્યોમાંનું એક છે.
સ્રોત: Topper IAS editorial (PIB / The Hindu / Indian Express)
મુખ્ય તથ્યો
Remember these
- કર્ણાટકે 124 તાલુકાને દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કર્યા છે, જેમાં 23 વધુ તાલુકાનો ઉમેરો થયો છે.
- આ જાહેરાત વરસાદની ઘટ અને પાક નુકસાનના મૂલ્યાંકન બાદ કરવામાં આવી છે.
- દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર થયેલા તાલુકામાં ખેડૂતો SDRF હેઠળ ઈનપુટ સબસિડી માટે પાત્ર બને છે, જેને NDRF દ્વારા પૂરક બનાવવામાં આવે છે.
- વ્યાપક શુષ્ક અને અર્ધ-શુષ્ક વિસ્તારોને કારણે કર્ણાટક ભારતમાં સૌથી વધુ દુષ્કાળગ્રસ્ત તાલુકા ધરાવતા રાજ્યોમાં સામેલ છે.
પ્રિલિમ્સ · મેઇન્સ
How the exam will ask it
પ્રિલિમ્સ
- કર્ણાટકે દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરાયેલા તાલુકાની સંખ્યા વધારીને 124 કરી છે.
- દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર થયેલા તાલુકાના ખેડૂતો રાજ્ય આપત્તિ પ્રતિભાવ ભંડોળ (SDRF) હેઠળ ઈનપુટ સબસિડી માટે પાત્ર બને છે, જેને જરૂર પડ્યે રાષ્ટ્રીય આપત્તિ પ્રતિભાવ ભંડોળ (NDRF) દ્વારા પૂરક બનાવવામાં આવે છે.
- દુષ્કાળની જાહેરાત વરસાદની ઘટ અને પાક નુકસાનનું મૂલ્યાંકન કરતી રાજ્ય અને કેન્દ્રીય દુષ્કાળ વ્યવસ્થાપન માર્ગદર્શિકા પર આધારિત છે.
મેઇન્સ
GS3 (આપત્તિ વ્યવસ્થાપન) અંતર્ગત, મુદ્દો કર્ણાટકની વારંવાર થતી શુષ્ક વિસ્તારની દુષ્કાળ સંવેદનશીલતાનો છે, જેના કારણે રાજ્ય અને કેન્દ્રીય દુષ્કાળ વ્યવસ્થાપન માર્ગદર્શિકા હેઠળ દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરાયેલા તાલુકાની સંખ્યા વધીને 124 થઈ છે; આનાથી અસરગ્રસ્ત ખેડૂતો માટે SDRF દ્વારા રાહત જોગવાઈઓ સક્રિય થાય છે, જેને NDRF દ્વારા પૂરક બનાવવામાં આવે છે. આગળનો માર્ગ જળસ્ત્રાવ ક્ષેત્ર વિકાસ, ટપક સિંચાઈ અને પાક વૈવિધ્યકરણ જેવા દુષ્કાળ-પ્રતિરોધક પગલાંને મજબૂત બનાવવામાં રહેલો છે, જેથી પાછળથી અપાતી રાહત ભંડોળ પર નિર્ભરતા ઘટાડી શકાય.
Quick recall
Answer before you reveal
કર્ણાટકના દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરાયેલા તાલુકાના ખેડૂતો મુખ્યત્વે કયા તંત્ર દ્વારા રાહત માટે પાત્ર બને છે?
- રાષ્ટ્રીય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સત્તામંડળ (NDMA) દ્વારા સીધું ભંડોળ વિતરણ
- કેન્દ્રીય જળ આયોગનું દુષ્કાળ ભંડોળ
- કર્ણાટક રાજ્ય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સત્તામંડળનું પોતાનું કોર્પસ ભંડોળ
- રાજ્ય આપત્તિ પ્રતિભાવ ભંડોળ (SDRF), જેને NDRF દ્વારા પૂરક બનાવવામાં આવે છે
જવાબ જુઓ
જવાબ: D — દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરાયેલા તાલુકા રાજ્ય આપત્તિ પ્રતિભાવ ભંડોળ હેઠળ ખેડૂત રાહત માટે પાત્ર બને છે, જેને જરૂર પડ્યે રાષ્ટ્રીય આપત્તિ પ્રતિભાવ ભંડોળ દ્વારા પૂરક બનાવવામાં આવે છે.
Convert this topic into marks
Today's 10-MCQ test · instant analysis · Powered by AdaptIQ