← 18 September 2026's Current Affairs · Environment GA Prelims ★★★★☆ Mains ★★☆☆☆
આસામનો પિગ્મી હોગ સંરક્ષણ કાર્યક્રમ બંધક-ઉછેરિત ડુક્કરોને જંગલમાં મુક્ત કરે છે
સમાચારમાં કેમ?
વિશ્વનું સૌથી નાનું જંગલી ડુક્કર, બંધક ઉછેર બાદ આસામમાં મુક્ત: શેડ્યુલ I કેસ જે પ્રિલિમ્સમાં પુછાય છે
આસામનો પિગ્મી હોગ સંરક્ષણ કાર્યક્રમ (Pygmy Hog Conservation Programme) આ લુપ્તપ્રાય પ્રજાતિને બચાવવા માટે બંધક-ઉછેરિત પિગ્મી હોગને સંરક્ષિત ઘાસના મેદાનોમાં પુનઃસ્થાપિત કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
Why it matters: factual, Prelims-type
What you need to know
2 મિનિટ
આસામનો પિગ્મી હોગ સંરક્ષણ કાર્યક્રમ (Pygmy Hog Conservation Programme), જે લુપ્તપ્રાય પિગ્મી હોગને બંધક અવસ્થામાં ઉછેરીને સંરક્ષિત ઘાસના મેદાનોના નિવાસસ્થાનોમાં મુક્ત કરે છે, તે તેના ચાલુ પુનઃસ્થાપન પ્રયાસો માટે સમાચારોમાં હતો.
પિગ્મી હોગ વિશ્વની સૌથી નાની જંગલી ડુક્કરની પ્રજાતિ છે અને તે આસામના કેટલાક ઘાસના મેદાનોના ટુકડાઓ પૂરતી મર્યાદિત છે.
તેને IUCN રેડ લિસ્ટમાં 'લુપ્તપ્રાય' (Endangered) તરીકે સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્યું છે અને તેને વન્યજીવ (સંરક્ષણ) અધિનિયમ [Wildlife (Protection) Act]ના શેડ્યુલ I હેઠળ સંરક્ષણ આપવામાં આવ્યું છે.
સ્રોત: Topper IAS editorial (PIB / The Hindu / Indian Express)
મુખ્ય તથ્યો
Remember these
- પિગ્મી હોગ વિશ્વની સૌથી નાની જંગલી ડુક્કરની પ્રજાતિ છે
- આસામના કેટલાક ઘાસના મેદાનોના ટુકડાઓ પૂરતું મર્યાદિત
- IUCN રેડ લિસ્ટમાં 'લુપ્તપ્રાય' તરીકે સૂચિબદ્ધ
- વન્યજીવ (સંરક્ષણ) અધિનિયમના શેડ્યુલ I હેઠળ સંરક્ષિત
- પિગ્મી હોગ સંરક્ષણ કાર્યક્રમ તેમને બંધક અવસ્થામાં ઉછેરીને સંરક્ષિત ઘાસના મેદાનોમાં મુક્ત કરે છે
પ્રિલિમ્સ · મેઇન્સ
How the exam will ask it
પ્રિલિમ્સ
- પિગ્મી હોગ વિશ્વની સૌથી નાની જંગલી ડુક્કરની પ્રજાતિ છે.
- તે આસામના કેટલાક ઘાસના મેદાનોના ટુકડાઓ પૂરતી મર્યાદિત છે.
- તેને IUCN રેડ લિસ્ટમાં 'લુપ્તપ્રાય' તરીકે સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્યું છે.
- તેને વન્યજીવ (સંરક્ષણ) અધિનિયમના શેડ્યુલ I હેઠળ સંરક્ષણ આપવામાં આવ્યું છે.
મેઇન્સ
GS3 (પર્યાવરણ અને જૈવવિવિધતા): પિગ્મી હોગનું અસ્તિત્વ આસામમાં સંકોચાતા ઘાસના મેદાનોના નિવાસસ્થાનને કારણે જોખમમાં છે, જેનો સામનો પિગ્મી હોગ સંરક્ષણ કાર્યક્રમ હેઠળ બંધક ઉછેર અને પુનઃસ્થાપન તથા શેડ્યુલ I સંરક્ષણ દ્વારા કરવામાં આવે છે. આ નિવાસસ્થાન સંરક્ષણની પૂરક તરીકે પ્રજાતિ-વિશિષ્ટ એક્સ-સિટુ (ex-situ) સંરક્ષણનું ઉદાહરણ છે, અને આગળનો માર્ગ સતત પુનઃસ્થાપનની સાથે ઘાસના મેદાનોના પરિસ્થિતિતંત્રોને સુરક્ષિત અને પુનઃસ્થાપિત કરવામાં રહેલો છે.
Quick recall
Answer before you reveal
વ્યાપારિક કોલસા ખાણકામ, જેના હેઠળ ખાનગી કંપનીઓ કેપ્ટિવ ઉપયોગને બદલે ખુલ્લા બજારમાં કોલસાની મુક્તપણે ખાણકામ અને વેચાણ કરી શકે છે, તે ભારતમાં ખાનગી ક્ષેત્ર માટે કયા વર્ષમાં ખુલ્લું મુકાયું હતું?
- ૨૦૧૫
- ૨૦૨૦
- ૨૦૧૮
- ૨૦૨૨
જવાબ જુઓ
જવાબ: B — ૨૦૨૦માં ઘડાયેલા સુધારાઓ દ્વારા વ્યાપારિક કોલસા ખાણકામ ખાનગી અને વિદેશી કંપનીઓ માટે ખુલ્લું મુકાયું, જેણે અગાઉના કેપ્ટિવ ઉપયોગ અને PSU ખાણકામ સુધીના પ્રતિબંધનો અંત આણ્યો.
Convert this topic into marks
Today's 10-MCQ test · instant analysis · Powered by AdaptIQ